Blijven windmolens op zee staan roesten aan het eind van hun levensduur?

Op twitter duikt regelmatig de vraag op wat er met windmolens op zee gebeurt aan het einde van hun levensduur. Daarbij wordt nogal eens de suggestie gedaan dat niemand zich er dan meer voor verantwoordelijk voelt en de molens blijven staan als roestend oud vuil. Ik was al een tijd van plan eens op een rij te zetten hoe dit geregeld is. De eigenaar van het windpark is namelijk verplicht het windpark te verwijderen aan het einde van de levensduur (25-35 jaar). En de eigenaar moet al bij de bouw een bankgarantie inleveren om zeker te stellen dat dat ook daadwerkelijk gebeurt.

Windpark op zee Borssele in aanbouw (foto: Jasper Vis)

De eigenaar van het windpark is verplicht het te verwijderen aan einde van levensduur

In de vergunning van Nederlandse windparken op zee is vastgelegd dat de eigenaar het windpark moet verwijderen binnen twee jaar nadat de exploitatie van het windpark gestopt is. Zie bijvoorbeeld dit voorschrift in het kavelbesluit voor het windpark Hollandse Kust Noord dat naar verwachting in 2023 in gebruik genomen wordt:

Ik haal het voorbeeld van windpark Hollandse Kust Noord aan als voorbeeld omdat dat het meest recent getenderde Nederlandse windpark op zee is. De kavelbesluiten van de andere windparken op zee hebben een vergelijkbare verplichting.

Maar wat nu als de eigenaar van het windpark failliet gaat?

De eigenaar van het windpark moet al bij de bouw van het windpark een bankgarantie inleveren voor het verwijderen van het windpark. Dat is voor het geval dat de eigenaar van het windpark de verplichting om windpark te verwijderen aan het einde van de levensduur niet kan nakomen. Bijvoorbeeld door een faillissement. In dat geval kan de overheid de bankgarantie gebruiken om het windpark te (laten) verwijderen. De hoogte van de bankgarantie moet voldoende zijn om het windpark inclusief kabels en eventuele erosiebescherming volledig te kunnen verwijderen. Het bedrag wordt geïndexeerd voor inflatie en op 3 momenten tijdens de levensduur opnieuw vastgesteld. Voor de liefhebbers: dit is beschreven in voorschrift 7 het kavelbesluit voor het windpark Hollandse Kust Noord.

Voor windpark Hollandse Kust Noord is de bankgarantie ca. 90 miljoen euro

De overheid heeft de bankgarantie voor Hollandse Kust Noord bepaald 120.000 euro per megawatt geïnstalleerd vermogen. Als het windpark een vermogen krijgt van 760 MW dan betekent het een bankgarantie van ruim 90 miljoen euro.

De materialen in windturbines kunnen voor 85% tot 90% worden hergebruikt

De materialen in windturbines kunnen aan het einde van hun levensduur voor 85% tot 90% worden hergebruikt. Staal is een qua gewicht verreweg het belangrijkste materiaal voor windturbines en dat kan goed gerecycled worden. Er wordt gewerkt aan nieuwe technieken om de funderingspalen in hun geheel uit de zeebodem te verwijderen. Windturbinebladen (de wieken) vormen nog wel een specifieke uitdaging. Gelukkig wordt ook daarvoor aan verschillende oplossingen gewerkt, waaronder deze. De Europese brancheorganisatie voor windenergie heeft een oproep gedaan om het storten van afgedankte wieken vanaf 2025 te verbieden. In een eerdere blog ging ik in op de vraag hoeveel CO2 er uitgestoten wordt over de hele levensduur van een windpark op zee.

Wat is de levensduur van een windpark op zee eigenlijk?

De levensduur in de Noordzee van de windturbines die nu op de markt zijn is naar verwachting circa 30 jaar. In vergunningen van Nederlandse windparken op zee werd tot voor kort uitgegaan van een levensduur van 25 jaar. Om het mogelijk te maken de windturbines langer te gebruiken en daarmee de kosten per geproduceerde kilowatt elektriciteit verder te verlagen, is recent de wet windenergie op zee aangepast. De maximale vergunningsduur voor windparken op zee is verhoogd naar 40 jaar. De operationele levensduur van windparken op zee kan daarmee ongeveer 35 jaar worden (de overige 5 jaar is nodig voor de voorbereiding en bouw van het windpark en voor het ontmantelen van het windpark aan het eind van de levensduur). De overheid heeft gezegd dat per windpark
afgewogen zal worden wat de gewenste vergunningstermijn is. En dat het daarbij niet voor voor de hand ligt direct bij aankomende vergunningen over te gaan op 40 jaar, maar continu aansluiting te zoeken bij de technische levensduur die op dat moment verwacht wordt.

Conclusie

Windparken op zee kunnen naar verwachting 25 tot 35 jaar elektriciteit leveren. De eigenaar van een windpark is verplicht om het aan het einde van de levensduur te verwijderen. En al bij de bouw van het windpark moet daarvoor een forse bankgarantie ingeleverd worden. Daarmee is verzekerd dat het windpark aan het eind van de levensduur opgeruimd wordt.