Trouw op verkeerd spoor over CO2-uitstoot afvalverwerkers

voorpagina Trouw over afvalverwerkers en CO2Eindelijk stond er weer eens iets dan Corona op de voorpagina. Vorige week opende dagblad Trouw met de kop ‘Afvalverwerkers registreren de helft van hun CO2-uitstoot niet‘. Het klonk alsof Trouw een misstand op het spoor was. Dat is echter niet het geval. De CO2-uitstoot van afvalverwerkers wordt keurig geregistreerd volgens de internationale richtlijnen. Ik verwachtte dat er later die week wel een nuancering op dat punt in de krant zou verschijnen. Dat gebeurde niet. Integendeel: afgelopen dinsdag ging het hoofdredactioneel commentaar van de krant verder op dit onderwerp: ‘Alle rekentrucs met CO2 vertroebelen de blik op het klimaatprobleem‘. En gisteren plaatste Trouw een opiniestuk met de oproep om de wet op dit punt aan te passen. Trouw blijft daarmee suggereren dat het een keus van afvalverwerkers of van de Nederlandse overheid is hoe de CO2-uitstoot wordt geregistreerd en gerapporteerd. Dat is het niet het geval. Daarom in deze blog een poging uit te leggen hoe de internationale systematiek voor rapportages van broeikasgasemissies werkt en waarom Trouw op dit punt de plank mis slaat.

Het is lang geleden dat ik me professioneel met de monitoring van broeikasgassen bezig hield, dus als ik iets over het hoofd heb gezien of fouten heb gemaakt, dan hoor ik het graag, bij voorkeur via twitter @vision23

Internationale richtlijnen voor emissieregistratie broeikasgassen

Klimaatverandering is een internationaal probleem en het is daarom van belang dat de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd op een consistente manier wordt geregistreerd. Landen moeten regelmatig rapporteren over hun broeikasgasemissies, onder andere op grond van het Klimaatverdrag en het Kyoto Protocol. Voor deze rapportages zijn internationale eisen en richtlijnen vastgesteld. De IPCC richtlijnen voor inventarisatie van broeikasgasemissies  staan daarbij centraal.

IPCC richtlijnen: CO2-uitstoot van biomassa onder land- en bosbouw rapporteren

In deze IPCC richtlijnen is een heldere keus gemaakt over de CO2-uitstoot van biomassa: de uitstoot van CO2  wordt gerapporteerd op de plek waar de biomassa wordt geoogst als verandering in de koolstofvoorraad (in de sector AFOLU: Agriculture, Forestry and Other Land Use). Volgens het  IPCC werd deze keuze gemaakt vanwege de directe link met gegevens over het oogsten van biomassa en op dubbeltelling van emissies te voorkomen. De IPCC richtlijnen schrijven voor dat de uitstoot van CO2 door verbranding van biomassa in de energiesector wel wordt geregistreerd, maar niet wordt meegeteld in de CO2-uitstoot van de sector. Deze CO2-uitstoot van ‘biogene’ oorsprong moet wel worden gerapporteerd, maar dan als ‘informatie item’. Op dit manier is er wel zicht op die CO2-uitstoot, maar wordt dubbeltelling voorkomen.

IPCC richtlijnen: ‘biogene’ CO2-uitstoot van afvalverbranding apart rapporteren  

Ook over de rapportage van CO2-uitstoot van afvalverwerking zijn de IPCC richtlijnen helder (zie dit hoofdstuk over afval). Bij afvalverbranding met energieproductie (zoals in Nederland bij alle afvalverbrandingsinstallaties gebeurt) moet ook de CO2-uitstoot van ‘biogene’ oorsprong (zoals papier, voedselresten en tuinafval ) worden vastgesteld. Deze biogene CO2-uitstoot moet echter niet worden meegenomen in de nationale cijfers, maar als apart ‘informatie item’ worden gerapporteerd. Net als voor andere vormen van biomassa dus.

Nederland rapporteert CO2-uitstoot afvalverwerking keurig volgens de richtlijnen

voorpagine NL emissierapportage 2019In de officiële jaarlijkse rapportage van de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen wordt keurig gerapporteerd wat de totale CO2-uitstoot van afvalverbrandingsinstallaties is en welk deel daarvan van fossiele oorsprong is. Hieronder de tabel over afvalverbranding uit de meest recente rapportage zoals door het RIVM gepubliceerd. In de tabel wordt zowel de totale CO2-uitstoot weergegeven als het gedeelte dat van fossiele oorsprong is. Het verschil tussen die twee is de CO2-uitstoot van biogene oorsprong. In het rapport is uitvoerig gedocumenteerd hoe deze gegevens berekend zijn op basis van de hoeveelheden afval en de samenstelling ervan.NL emissierapportage over CO2 uitstoot afvalverbranding

In mijn ogen stelde Trouw dan ook ten onrechte in het commentaar dat ‘alle rekentrucs met CO2 de blik op het klimaatprobleem vertroebelen’. Er is geen sprake van rekentrucs, maar een internationale afspraak waar de CO2-uitstoot van biomassa wordt meegenomen. Bovendien wordt het biogene deel van de CO2-uitstoot van afvalverwerking ook geregistreerd, zij het als ‘informatie item’.

In jaarverslag van AVR staat biogene CO2-uitstoot keurig vermeld

Ook de stelling in het oorspronkelijke artikel dat afvalverwerkers het biogene deel van hun CO2-uitstoot negeren klopt niet, of in ieder geval niet voor alle afvalverwerkers. In het jaarverslag over 2018 van AVR (met verbrandingsinstallaties in Duiven en Rozenburg) staat bijvoorbeeld het onderstaande overzicht van de totale CO2-uitstoot met daarbij keurig aangegeven welk deel daarvan biogeen is.

CO2 uitstoot AVR volgens jaarverslag - alleen figuur

In het laatste jaarverslag van het Amsterdamse AEB zie ik geen cijfers over de totale CO2-uitstoot. In de Routekaart ‘Amsterdam Klimaatneutraal 2050’ van de gemeente Amsterdam staat echter wel een overzicht van de totale CO2-uitstoot bij het AEB en welk deel daarvan biogeen is, zie de illustratie hieronder.

CO2 uitstoot afvalverbrander AEB volgens routekaart AMsterdam

Conclusie

Mijn conclusie is dat Trouw non-nieuws bracht: de CO2-uitstoot van afvalverbranding in Nederland wordt volgens de IPCC richtlijnen gerapporteerd en daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen CO2 van fossiele oorsprong en CO2 van biogene oorsprong. Natuurlijk heeft Trouw gelijk dat er een discussie woedt over de vraag welke vormen van biomassa duurzaam zijn en hoe de CO2-uitstoot van biomassa het beste berekend kan worden. Het heeft echter geen zin als Nederland eenzijdig de methode van emissieregistratie op dit punt wijzigt. Sterker nog, dat zou tot dubbeltelling leiden.