Over windmolens voor ‘opwarmings-ietsist’ Martin Sommer

Martin Sommer schreef zaterdag in de Volkskrant een kritische column (€0,25 via Blendle) over windenergie. Sommer schrijft dat hij geen klimaatscepticus is maar noemt zichzelf een ‘opwarmings-ietsist’ wat betekent “bij twijfel geen risico’s nemen”. Hij vraagt zich af waarom we het land volbouwen met ‘die idiote windmolens’.

“Windenergie is krankzinnig duur en levert heel weinig op”, schrijft Sommer. Het leek me daarom de moeite waard te kijken naar de kosten van verschillende opties voor CO2-reductie en hoe windenergie dan scoort. Zijn er voor een ‘opwarmings-ietsist’ goedkopere opties om klimaatverandering binnen de perken te houden?

In april werd het Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) naar de kostenefficiëntie van CO2-reductiemaatregelen gepubliceerd. Het rapport is opgesteld onder leiding van het ministerie van Financiën en onderbouwd met een uitvoerige studie van ECN en PBL. In het IBO onderzoek zijn alle opties voor CO2-reductie in Nederland op een rij gezet. Een interessant rapport dat er – als ik me niet vergis- kwam op verzoek van de VVD en D66 in de Tweede Kamer. Met klimaatverandering is veel geld gemoeid (zowel wat betreft de schade door klimaatverandering als de kosten voor het beperken van de CO2-uitstoot). Daarom is het verstandig om regelmatig op een rij te zetten wat verschillende maatregelen kosten.

Dit schrijft het IBO over windenergie op land: “Wind op land is een van de goedkoopste technieken voor hernieuwbare energie (€ 73 per ton [CO2-reductie, JV] in 2020, € 20 in 2030). Tot 2030 wordt een verdere kostendaling verondersteld door dalende investeringskosten, hogere draaiuren en een stijgende elektriciteitsprijs. Tegen die tijd is wind op land bijna kostenneutraal. Bij de kostenbenadering is rekening gehouden met systeemkosten voor balanceren en op- en afschakelen van centrales.”

Alle opties voor CO2-reducties zijn in het IBO in een grafiek uitgezet (zie hieronder) met de goedkoopste optie links en de duurste optie helemaal rechts. De grafiek hieronder voor 2020 laat zien dat windenergie op land van alle opties bijna helemaal links staat. Er zijn maar een paar opties die goedkoper zijn (een aantal energiebesparende maatregelen en reductie van andere broeikasgassen). Alle andere opties zijn duurdere dan windenergie op land.

IBO kostencurve 2020 aanvullend.PNG

In 2020 is windenergie op zee volgens het IBO nog relatief duur, maar in 2030 (zie grafiek hieronder) zijn de kosten aanzienlijk gedaald en lijkt wind op zee in Nederland een van de centrale opties voor CO2-reductie (de breedte van het blok geeft aan hoeveel CO2-reductie er met een maatregel mogelijk is).

IBO kostencurve 2030 aanvullend.png

Het antwoord op de vraag van Sommer is dus: omdat windenergie op land een van de goedkoopste opties is om de uitstoot van CO2 te beperken.

Dat windenergie in Nederland 50 miljard euro zou kosten zoals de ‘twaalf apostelen’ van Martin Sommer stellen en dat u daar €500 per jaar voor moet betalen is dan ook onzin. Misschien schrijf ik daar ook nog wel eens een blog over. Voor nu zult u zelf moeten bepalen welke informatie u serieuzer neemt: het IBO-rapport onder leiding van het ministerie van financiën waarin alle opties voor CO2-reductie op een rij worden gezet of ‘een groepje gepensioneerde kerngeleerden die zich tegen de grootschalige bouw van windmolens hebben gekeerd’ (in de woorden van Martin Sommer).

Niet alleen Nederland zet in op windenergie

Sommer doet het voorkomen alsof windenergie in Nederland alleen ontwikkeld wordt door het Energieakkoord waarmee ‘tegenspraak de nek is omgedraaid’. Als dat waar zou zijn, dan zou er in landen zonder Energieakkoord geen windmolens neergezet worden. De internationale statistieken van windenergie (bron: GWEC) laten echter zien dat windenergie wereldwijd snel groeit.

windenergie vermogen wereldwijd tm 2015

En dat het grootste windenergie vermogen staat opgesteld in totaal verschillende landen als China, de VS, Duitsland, India en Spanje.

Top10 windenergie wereld 2015

Kortom: windenergie is een wereldwijde trend en geen Nederlandse frats uit het Energieakkoord.

Advertenties

11 thoughts on “Over windmolens voor ‘opwarmings-ietsist’ Martin Sommer

  1. Jasper,
    Ik blijf deze grammofoonplaat draaien: Windmolens en PV’s kunnen alleen en uitsluitend presteren in dominante fossiele (hydrocarbon) infrastructuren, die dwingend gekoppeld zijn met complexe, technisch hoogontwikkelde omgevingen zoals de onze. Het voorstellen alsof je hoogtechnologische samenlevingen kunt aandrijven met uitsluitend wisselvallige, aanbodgestuurde stroom, lijkt me niet zo geloofwaardig. Bij ons thuis noemen ze dat propaganda, zeker als dergelijke ideeën gesponsord worden met gemeenschapsgeld.
    “Windenergie is een wereldwijde trend”. Wat ook een wereldwijde trend is, is het grandioos, fomidabel en voortdurend opblazen van werkelijke vermogens van hernieuwbare energietechnieken. En CO2 reductie ? Dat doe je met zachte winters en crisiseconomieën.
    Zeker niet met windmolens bouwen…..

    • Het is van groot belang dat onze elektriciteitsvoorziening betrouwbaar is. De huidige elektriciteitsvoorziening is zeer betrouwbaar, maar niet duurzaam. We zullen dus toe moeten naar een energievoorziening die niet alleen betrouwbaar is, maar ook duurzaam (en tegelijk betaalbaar blijft). Dat is een grote uitdaging.
      Je kunt de elektriciteitsvoorziening niet alleen laten draaien op windmolens of zonnepanelen. Maar je kunt grote hoeveelheden wind- en zonne-energie uitstekend inpassen in een flexibel energiesysteem.
      Dat vergt een andere benadering dan alleen focus op betrouwbaar en betaalbaar, maar het kan uitstekend.
      Voor een flexibeler energiesysteem wordt ingezet op meer verbindingen met andere landen (het waait altijd wel ergens in Europa, en anders schijnt de zon wel ergens), flexibele stroomvraag, opslag van energie en flexibele stroomproductie.
      Er is 80-95% reductie van onze CO2-uitstoot nodig, dat gaan we niet redden met alleen zachte winters.
      Verder vind ik zeggen dat iets ‘propaganda’ is nooit zo’n sterk argument.

  2. Dank voor deze reactie op de column van Martin Sommer. Een aspect is daarin echter nog vergeten. Sommer stelt dat die 50 mrd zouden zorgen voor slechts 3% van de Nederlandse Energiebehoefte. Wat mij betreft aantoonbare onzin, immers in 2014 al voorzag windenergie voor nagenoeg 5% in de Nederlandse Elektriciteitsbehoefte (https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/09/wind-belangrijkste-bron-hernieuwbare-elektriciteit). Het is inderdaad wel zo dat de meeste Energie thans wordt gebruikt door de inzet van brandstoffen, zodat Elektriciteit slechts een gedeelte van de totale energiebehoefte voorziet, echter in de toekomst zal het energieverbruik steeds verder elektrificeren (o.a. elektrische vervoer, warmtepompen), wat niet alleen een enorme energiebesparing betekent maar ook de relevantie van windenergie laat toenemen. Ik vermoed dat als we naar 2050 kijken windenergie in de orde van 50% aan onze energiebehoefte zal moeten bijdragen willen we 95% van onze energie duurzaam opwekken (doelstelling Parijs 1,5 graden). Maar zelfs het weinig ambitieus Energieakkoord van Kamp, gaat in 2020 uit van een groter aandeel van Windenergie.

    Zou het niet mogelijk zijn om de Volkskrant te verzoeken tot rectificatie. Mensen worden op deze wijze verkeerd voorgelicht. Volgens mij rekent zelfs de klimaatscepticus Fred Udo inmiddels al met meer realistische cijfers, dan degenen die hier in de krant van hem zijn geciteerd.

    • Sieward, juiste cijfers zijn uiterst belangrijk. Over het algemeen worden zaken betreffende hernieuwbare energie veel te rooskleurig voorgesteld. Allereerst moet je goed beseffen dat de verbruikte energie in Nederland,iets anders is als de hoeveelheid verbruikte elektriciteit. Energie in de vorm . elektriciteit is minden dan 20% van de totale energie behoefte. Wind leverde in 2014 slechts 1,2% van de totale energiebehoefte. ( http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0385-Verbruik-van-hernieuwbare-energie.html?i=9-53 ).. Het compendium is een overheidsbron..Daarbij zijn de ( Europese) rekenregels voor de totale verbruikte energie aanvechtbaar: Verlies aan energie bij omzetting in elektriciteit, energie scheepvaart, en deels energie luchtvaart worden niet meegerekend. Doe je dat wel dan komt het aandeel wind beneden de 1 procent. Als je denkt dat wind voor 50% in onze energiebehoefte kan voorzien : droom lekker verder.

      • De kolom van Martin Sommer gaat over zijn stelling “Windenergie is krankzinnig duur en levert heel weinig op”: volgens hem slechts 3%. In 2014 was nagenoeg 5% van onze de elektriciteit met wind opgewekt, wat overeenkomt met 1,2% van de totale energieverbruik. In 2015 is dat aandeel met ca. 30% gegroeid. Volgens de SER Energieakkoord zal in 2020 81 PJ met wind moeten worden opgewekt wat overeenkomt met 3,9% van onze energiebehoefte in 2020 en in 2023 zelfs 123 PJ , wat overeenkomt met 6,4%. Houden we er rekening mee, dat de toen beoogde bijstook van biomassa eigenlijk onwenselijk is en deze gaande de weg naar 2023 -vermoedelijk- zal moeten overgenomen door windenergie, dan komen we op 7,1%. Toch meer dan het beeld wat door Martin Sommer is geschetst.

        U geeft vervolgens aan, dat 50% windenergie in 2050 niet realistisch zou zijn.

        Graag wil ik nogmaals de klimaatafspraken in Parijs onder uw aandacht brengen, die tot strekking hebben, dat we in 2050 95% minder broeikasgassen moeten uitstoten dan in 1990. Met andere woorden zal het gebruik van kolen, olie, en aardgas drastisch zal moeten worden gereduceerd wat uiteindelijk zoals geschreven tot gevolg heeft dat het aandeel elektriciteit in onze energieverbruik zal toenemen. Ik noem dit de elektrificatie van onze energievoorziening. Op deze manier kan en zal windenergie voor ons in Nederland een belangrijke rol vervullen.

        Onderschat het niet: ongeveer 90% van onze totale energievoorziening zal uiteindelijk anders moeten worden ingericht. Een enorm grote opgave. Dit geen droom van mij; het is het gevolg van internationale afspraken, die we moeten nakomen. De internationale scheepvaart en luchtvaart vallen inderdaad vooralsnog buiten de rekenregels en de klimaatafspraken.

  3. Jammer, maar wel begrijpelijk is de tegenstand tegen windenergie. Vooral bij mensen wiens uitzicht er door belemmerd wordt. Ook de waarde van woon- onroerend goed soms daalt significant. Bij iedere transitie zijn er altijd slachtoffers. Dezen moeten naar billijkheid schadeloos gesteld worden, dat moet! Maar wind, PV en allerlei waterkrachtenergie gaan voor een groot gedeelte van onze energie zorgen. Vooral als de opslagcapaciteit overeenkomstig wordt uitgebreid. En over het kostenplaatje: Alléén al de olie oorlog in IRAK heeft inmiddels meer dan 2.2 Biljard Dollar gekost volgens @The Int’l Spectator. En laten we het maar niet hebben over de huidige Chaos in het M.O. En bijvoorbeeld de ruïneuze milieu ervaringen met o.a. Shell in Nigeria. Duurzame energie is altijd goedkoper als fossiel. Als je het naar reëel berekent.

  4. Zolang 600 MW van Gemini 4,5 mlrd subsidie nodig heeft krijgt Martin Sommer mijn steun. Wat de kosten van CO2 betreft voor windenergie vraag ik mij af of kosten van black of brown out zijn meegenomen. En zijn ook de kosten meegenomen als door overproductie windturbines stil gezet moeten worden en de exploitanten daar een vergoeding voor krijgen zoals in Duitsland al gebeurt. En dan hebben we het wel over tientallen miljoenen per gebeurtenis. Ook zet ik zo mijn vraagtekens bij de rapportages van het ECN. Daar hebben ze wel vaker misgeschoten met hun toekomstvoorspellingen (brandstofcellen, zonneenergie)

    • Ja, “bij de kostenbenadering is rekening gehouden met systeemkosten voor balanceren en op- en afschakelen van centrales”.
      De kosten van windenergie zijn inmiddels sterk gedaald vergeleken met het moment dat het Gemini windpark subsidie kreeg toegewezen.

  5. Je schrijft het eigenlijk zelf al: “In 2020 is windenergie op zee volgens het IBO nog relatief duur, maar in 2030 (…) zijn de kosten aanzienlijk gedaald”. Het is nogal belachelijk om nu grootschalig in te zetten op de uitrol van wind op zee zolang, terwijl de prijs in 2030 naar verwachting aanzienlijk is gedaald. We kunnen dan beter wat geld uittrekken om bestaande windmolens op land langer in bedrijf te houden. Verder mis ik bij het IBO nog de optie import. We kunnen volgens mij beter investeren in import uit Zuid-Europa/Noord-Afrika waar zonne-energie opwekken de helft kost van hier. Of geothermische energie importeren uit IJsland. Verder heeft Frankrijk nog steeds overschotten aan kernenergie. Dat kost ook miljarden aan investeringen in kabels, maar ik heb de indruk dat we daarmee een stuk goedkoper uit zijn. In de toekomst kunnen we daarmee overtollige windenergie ook weer exporteren.

  6. Nog een opmerking. Dat men in minder dicht bevolkte landen grootschalig investeert in windenergie (vooral op land) betekent niet dat dat bij ons even goed kan met wind op zee.

  7. Wat fijn Jasper dat jij altijd de cijfers onder elkaar weet te zetten. Dank daarvoor.

    Wat mij opvalt is de minimale impact die zon PV heeft. Kun jij dat nog verder toelichten? Ik zag gisteren namelijk deze visualisatie https://www.youtube.com/watch?v=v2IVTM0N2SE
    5% van het oppervlak bedekken met PV lijkt me best een haalbare case 🙂 Hoe zie jij dat?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s